1. Triệu Vũ Vương (207-137 TCN)
Năm 207 TCN (Quý Tỵ), Triệu Đà đánh thắng An Dương Vương rồi sát nhập nước Âu Lạc với Nam Hải, lập ra nước Nam Việt, xưng là Vũ Vương, đóng đô ở Phiên Ngung1. Trong khoảng thời gian này, bên Tàu có ông Lưu Bang trừ được nhà Tần, Sở thống nhất thiên hạ, rồi lên ngôi hoàng đế, tức là vua Cao Tổ nhà Hán. Năm Ất Tỵ (196 TCN) năm thứ 12 đời vua Vũ Vương, năm thứ 11 đời vua Cao Tổ, vua Cao Tổ sai Lục Giả2 sang Nam Việt yêu cầu Vũ Vương thần phục nhà Hán. Mặc dù không muốn nhưng Vũ Vương phải chấp nhận vì mồ mả tổ tiên đều ở bên Hán, sợ bị Cao Tổ huỷ hoại mồ mả.
Năm Mậu Ngọ (183 TCN) vua Cao Tổ mất, bà Lữ hậu lâm triều, Vũ Vương tự lập làm Nam Việt Hoàng Đế (Vũ Đế), rồi cử binh mã đánh quận Trường Sa (tỉnh Hồ Nam bây giờ). Năm Canh Thân (181 TCN) nhà Hán sai tướng đem quân sang đánh Nam Việt nhưng bị thua chạy về phương Bắc, từ đó thanh thế Triệu Vũ Đế lừng lẫy.
Đến khi Lữ hậu mất, Hán Văn Đế lên ngôi, lại sai Lục Giả đưa thư sang khuyên Vũ Đế về thần phục nhà Hán. Xem thư của Hán Văn Đế lời lẽ tử tế, có lòng nhân từ nên Vũ Đế phải chịu phục. Sau đó ngài chịu bỏ đế hiệu, Nam Bắc lại giao thông hoà hiếu. Năm Giáp Thìn (137 TCN) Triệu Vũ Vương mất, thọ 121 tuổi, làm vua được hơn 70 năm.
2. Triệu Văn Vương (137-125 TCN)
Triệu Văn Vương, tên là Hồ, cháu đích tôn của Triệu Vũ Vương, được Vũ Vương truyền ngôi lại. Triệu Văn Vương trị vì được 12 năm.
Văn Vương vốn là người nhu nhược, khi mới làm vua chưa được bao lâu thì có quân nước Mân Việt sang đánh phá ở biên thuỳ nhưng không dám cử binh mã ra chống cự, mà sai sứ sang cầu cứu bên Hán triều. Sau khi nhà Hán bình được Mân Việt, vua Nhà Hán sai Trang Trợ sang dụ Triệu Văn Vương vào triều, nhưng đình thần xin vua đừng đi và cho thái tử Anh Tề đi thay. Đến năm Bính Thìn (125 TCN) vua Văn Vương mất thì thái tử Anh Tề mới về nối ngôi.
3. Triệu Minh Vương (125-113 TCN)
Anh Tề lên ngôi làm vua tức là Triệu Minh Vương, trị vì được 12 năm. Khi ở bên Hán, Anh Tề có lấy người vợ lẽ là Cù thị, đẻ được một người con tên là Hưng. Đến khi về Nam Việt làm vua, Minh Vương lập Cù thị lên làm hoàng hậu và Hưng làm thái tử.
4. Triệu Ai Vương
Năm Mậu Thìn (113 TCN) Triệu Minh Vương mất, thái tử Hưng lên làm vua, tức là Triệu Ai Vương, làm vua được 1 năm. Bấy giờ vua nhà Hán sai An Quốc Thiếu Quý sang dụ Nam Việt về chầu. An Quốc Thiếu Quý nguyên là tình nhân của Cù Thị lúc trước, đến khi sang Nam Việt lại tư thông với nhau rồi dỗ dành Ai Vương dâng Nam Việt cho nhà Hán.
Nhưng trong lúc đó có quán tể tướng là Lữ Gia biết rõ tình ý, đã can ngăn mãi mà không được, mới truyền hịch đi mọi nơi nói rằng vua sắp đem nước dâng sang nhà Hán. Rồi Lữ Gia cùng với mấy đại thần đem quân vào triều giết sứ nhà Hán, Cù thị, Ai Vương. Sau đó tôn con trưởng của Minh Vương lên làm vua là Kiến Đức, có mẹ là người Nam Việt.
5. Triệu Dương Vương
Kiến Đức lên làm vua, tức là Triệu Dương Vương. Làm vua chưa được bao lâu thì bị vua Vũ Đế nhà Hán sai quân sang chiếm. Quan thái phó Lữ Gia ra chống cự không nổi, phải cùng vua chạy đi. Quân nhà Hán đuổi theo bắt được, khiến cho vua tôi đều bị hại cả. Đấy là năm Canh Ngọ (111 TCN), nước Nam Việt bị người Hán chiếm lấy, cải là Giao Chỉ bộ, chia ra làm 9 quận, và đặt quan cai trị như các châu quận bên Tàu.
Ghi chú
(*) Bài viết là phần tóm tắt và cảm nhận cá nhân của tôi sau khi đọc sách. Tôi không sở hữu nội dung gốc của sách. Nếu bạn thấy nội dung hữu ích, hãy ủng hộ tác giả bằng cách mua sách chính thức.